İş sözleşmesinin sona erdirilmesi hem işçi hem de işveren açısından önemli hukuki sonuçlar doğurabilir.

Feshin nedeni, işçinin çalışma süresi, sözleşmenin türü, bildirimin nasıl yapıldığı ve tarafların davranışları; kıdem ve ihbar tazminatı, işe iade ve diğer işçilik alacakları bakımından önem taşıyabilir.

İş Sözleşmesinin Feshi Nedir?

Fesih, işçi veya işveren tarafından iş sözleşmesinin tek taraflı irade beyanıyla sona erdirilmesidir.

Fesih bazı durumlarda bildirim süresine uyularak, bazı durumlarda ise kanunda belirtilen haklı nedenlerin bulunması hâlinde derhal gerçekleştirilebilir.

İşveren Tarafından Fesih

İşveren tarafından gerçekleştirilen fesihlerde feshin hukuki nedeni önem taşır.

İş güvencesi hükümlerinin uygulanabildiği durumlarda işveren tarafından gerçekleştirilen feshin geçerli bir nedene dayanması gerekebilir.

Somut olayın koşullarına göre;

  • İşçinin yeterliliği,
  • İşçinin davranışları,
  • İşletmenin veya işyerinin gerekleri

gibi nedenler değerlendirme konusu olabilir.

Kanunda düzenlenen haklı nedenlerin bulunması hâlinde ise iş sözleşmesinin derhal feshi gündeme gelebilir.

İşçi Tarafından Fesih

İşçi de iş sözleşmesini sona erdirebilir.

Ancak işçinin sıradan istifası ile kanunda düzenlenen haklı nedenle fesih birbirinden farklı hukuki sonuçlar doğurabilir.

Ücretin ödenmemesi, çalışma koşulları veya kanunda belirtilen diğer durumlar somut olayın özelliklerine göre haklı fesih bakımından değerlendirme konusu olabilir.

Kıdem ve İhbar Tazminatı

İş sözleşmesinin sona erme biçimine göre işçinin kıdem ve/veya ihbar tazminatı hakkı doğabilir.

Bu nedenle yalnızca SGK işten ayrılış koduna bakılması her zaman yeterli değildir. Feshin gerçek nedeni, tarafların beyanları, yazılı belgeler ve iş ilişkisinin sona erme biçimi birlikte değerlendirilmelidir.

İşe İade

İş güvencesi hükümleri kapsamında bulunan çalışanlar bakımından işveren tarafından gerçekleştirilen geçersiz fesih sonrasında işe iade talebi gündeme gelebilir.

Bu süreçlerde kanunda öngörülen sürelerin kaçırılmaması önemlidir.

Diğer İşçilik Alacakları

İş sözleşmesinin sona ermesiyle birlikte;

  • Ücret,
  • Fazla çalışma,
  • Kullanılmayan yıllık izin,
  • Hafta tatili,
  • Ulusal bayram ve genel tatil

gibi alacakların bulunup bulunmadığı da ayrıca değerlendirilmelidir.

İş sözleşmesinin sona erdirilmesinin hukuki sonuçları her dosyada farklılık gösterebilir. Bu nedenle fesih bildirimi, iş sözleşmesi, bordrolar, SGK kayıtları ve diğer belgelerin birlikte incelenmesi önemlidir.